การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ
(Qualitative
Research) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ด้านเกษตรกรรมสู่
Smart Farmer ซึ่งคณะผู้วิจัยได้เก็บรวบรวบข้อมูลจากการศึกษาเอกสาร การสนทนากลุ่ม การสังเกต และการสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง และจะนำเสนอในลักษณะการวิเคราะห์เนื้อหา
ดังนี้
1.
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร
2.
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสนทนากลุ่ม
3.
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสังเกตการจัดกระบวนการเรียนรู้
4.
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์
ผลการวิเคราะห์ข้อมูล
1.
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร
จากการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวานของ
กศน.อำเภอแม่วาง พบว่า กศน.อำเภอแม่วางได้พัฒนาหลักสูตรรายวิชาเลือกข้าวโพดหวาน
ซึ่งเป็นหลักสูตรภายใต้ความร่วมมือของกศน.อำเภอแม่วางกับบริษัท ซันสวีท จำกัด
โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาเกษตรกรและบุคลากรให้เป็นผู้มีทักษะและความเชี่ยวชาญในด้านการใช้เทคโนโลยีปลูกข้าวโพดหวานแห่งแรกของประเทศไทย
อีกทั้งเพื่อผลิตบุคลากรที่มีความเข้าใจในการปลูกข้าวโพดหวานที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย
โดยการร่วมมือพัฒนาหลักสูตรดังกล่าว
เป็นการยกระดับเกษตรกรและผลิตบุคลากรให้มีความรู้ ความเข้าใจ
และพัฒนาการปลูกข้าวโพดหวานซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจตามบริบทของพื้นที่ โดยใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย
การจัดการระบบน้ำ การให้ปุ๋ย การวัดอุณหภูมิ จนถึงการเก็บเกี่ยว การขนส่ง
เพื่อให้เกษตรกรและบุคลากรได้นำองค์ความรู้ที่ได้ไปบริหารจัดการอย่างเป็นระบบเพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ
นำไปสู่การเพิ่มรายได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สำหรับหลักสูตรรายวิชาข้าวโพดหวานนี้
กศน.อำเภอแม่วาง ได้กำหนดไว้ในแผนการเรียนรู้ของนักศึกษาทั้งระดับประถมศึกษา
มัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยบริษัท
ซันสวีท จำกัด มีภารกิจในการถ่ายทอดเทคโนโลยีการปลูกข้าวโพดหวานทั้งทางทฤษฎีและปฏิบัติ
ณ ศูนย์การเรียนรู้ KC
Farm อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่จากความร่วมมือในครั้งนี้ถือเป็นเรื่องที่ดีที่ภาคเอกชนให้ความสำคัญกับการพัฒนาบุคคลากรในสายงานที่เกี่ยวข้อง
ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาที่ต่อเนื่องและยั่งยืนต่อไปในอนาคต
การพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ให้มีทักษะและความเข้าใจถึงกระบวนการเพาะปลูก
และนวัตกรรมต่างๆ ที่มีส่วนสำคัญในการเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
ไม่ใช่เพียงแต่ข้าวโพดหวานเท่านั้น
แต่หากสามารถต่อยอดองค์ความรู้และสามารถนำไปปรับใช้ได้กับผลผลิตทางการเกษตรอื่นๆ
เพื่อเพิ่มคุณภาพให้กับผลผลิตทางการเกษตร ด้วยประสบการณ์จากผู้มีความรู้ ทั้งในด้านทฤษฎีและปฏิบัติ
ให้เกษตรกรรุ่นใหม่ได้สามารถเพิ่มประสิทธิภาพของตนเองให้สอดคล้องกับความเป็นอยู่ตลอดจนสร้างคุณภาพชีวิตของเกษตร
ชาวไร่ ชาวสวนให้ดียิ่งๆ ขึ้นไป ซึ่ง
กศน.อำเภอแม่วางได้จัดทำแผนการเรียนรู้รายบุคคลรายวิชาข้าวโพดหวาน 3 ระดับ ได้แก่
ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
และเปิดให้ผู้เรียนลงทะเบียนเรียนตั้งแต่ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2560โดยจัดแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวานดังตารางที่
9
ตารางที่
9 แผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน
ระดับประถมศึกษา
|
ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
|
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
|
|||
รหัสวิชา
|
ชื่อรายวิชา
|
รหัสวิชา
|
ชื่อรายวิชา
|
รหัสวิชา
|
ชื่อรายวิชา
|
อช13181
|
การแปรรูปอาหารจากข้าวโพดหวาน
|
อช23346
|
การพัฒนาแผนและโครงงานอาชีพ
|
อช33428
|
การพัฒนาแผนและโครงงานอาชีพ
|
อช13182
|
การปลูกข้าวโพดหวานเบื้องต้น
|
อช23386
|
การปลูกข้าวโพดหวานเพื่อสร้างอาชีพ
|
อช33534
|
ข้าวโพดหวาน
Smart
Farm of Sunsweet
|
อช23387
|
การแปรรูปข้าวโพดหวานเพื่อสุขภาพ
|
อช33535
|
การทำปุ๋ย
|
||
อช23388
|
การป้องกันกำจัดศัตรูข้าวโพดหวาน
|
อช33536
|
การปลูกข้าวโพดหวานคุณภาพ
|
||
อช33537
|
การขายและการตลาดข้าวโพดหวาน
|
||||
อช33538
|
ผลิตภัณฑ์จากข้าวโพดหวานและบรรจุภัณฑ์
|
||||
กศน.อำเภอแม่วาง
จังหวัดเชียงใหม่
ได้จัดแผนการลงทะเบียนเรียนให้ผู้เรียนแต่ละระดับลงทะเบียนเรียนตลอดหลักสูตร จำนวน
4 ภาคเรียน แต่มีเฉพาะระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่สถานศึกษาจัดให้เรียนรายวิชาข้าวโพดหวานSmart
Farm of Sunsweet (อช33387)
ซึ่งเป็นรายวิชาที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนที่จบหลักสูตรมีทักษะและความเข้าใจถึงกระบวนการเพาะปลูก
และนวัตกรรมต่างๆ ที่มีส่วนสำคัญในการเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร อาทิเช่น
การปลูกข้าวโพดหวานแบบระบบน้ำหยด
การปลูกข้าวโพดหวานให้ได้คุณภาพตามข้อกำหนดของบริษัท ซันสวีท จำกัด
ตลอดจนสามารถนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับไปใช้ในการประกอบอาชีพการปลูกข้าวโพดหวานรวมถึงสามารถนำไปปรับใช้ได้กับผลผลิตทางการเกษตรอื่นๆ
เพื่อเพิ่มคุณภาพให้กับผลผลิตทางการเกษตร
อีกทั้งสามารถนำวุฒิการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
แผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวานเข้าทำงานกับบริษัท ซันสวีท จำกัดได้อีกด้วย
ทั้งนี้
ในการลงทะเบียนเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน
ผู้เรียนไม่จำเป็นต้องผ่านการเรียนตามแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวานในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาตอนต้นมาก่อนก็ได้
แต่เปิดโอกาสให้มีการเทียบโอนความรู้และประสบการณ์จากการประกอบอาชีพการปลูกข้าวโพดหวาน
สำหรับรายวิชาข้าวโพดหวานSmart Farm of Sunsweet (อช33387)
กศน.อำเภอแม่วาง ได้กำหนดให้ผู้เรียนลงทะเบียนเรียนในภาคเรียนที่
3 ของหลักสูตร ซึ่งในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2561
จะเป็นการลงทะเบียนเรียนภาคเรียนที่ 3
ของผู้เรียนที่ลงทะเบียนเรียนแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวานมาตั้งแต่ภาคเรียนที่
1 ปีการศึกษา 2560 ดังตารางที่ 10
ตารางที่
10 แสดงแผนการลงทะเบียนเรียนรายวิชาเลือก
แผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
ภาคเรียนที่ 1
ปีการศึกษา 2560
(ภาคเรียนที่ 1)
|
ภาคเรียนที่ 2
ปีการศึกษา 2560
(ภาคเรียนที่ 2)
|
ภาคเรียนที่ 1
ปีการศึกษา 2561
(ภาคเรียนที่ 3)
|
ภาคเรียนที่ 2
ปีการศึกษา 2561
(ภาคเรียนที่ 4)
|
อช33536
การปลูกข้าวโพดหวานคุณภาพ
|
อช33535
การทำปุ๋ย
|
อช33534
ข้าวโพดหวาน
Smart
Farm of Sunsweet
|
|
อช33537
การขายและการตลาดข้าวโพดหวาน
|
อช33538
ผลิตภัณฑ์จากข้าวโพดหวานและบรรจุภัณฑ์
|
||
อช33428
การพัฒนาแผนและโครงงานอาชีพ
|
ในส่วนของสื่อประกอบการเรียน
กศน.อำเภอแม่วางได้พัฒนาสื่อแบบเรียนให้สอดคล้องกับเนื้อหาของแต่ละรายวิชา
แต่ยังไม่ครบทุกรายวิชาตามแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน
สำหรับการวัดผลและประเมินผล
ได้กำหนดให้มีการวัดผลและประเมินผลการเรียน 3 ระยะ คือ ก่อนเรียน ระหว่างภาคเรียนและปลายภาคเรียน
โดยการประเมินผลระหว่างภาคเรียนและปลายเรียน มีสัดส่วน 60 : 40 ในส่วนการประเมินผลก่อนเรียนเพื่อให้ทราบความรู้พื้นฐานของผู้เรียน
และการประเมินผลระหว่างภาคเรียนเพื่อทราบความก้าวหน้าทางการเรียนของผู้เรียน โดยให้ครูผู้สอนและวิทยากรของศูนย์เรียนรู้ KC
Farm เป็นผู้ดำเนินการวัดผลทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ
โดยเน้นการวัดผลและประเมินจากการปฏิบัติ สำหรับการประเมินผลปลายภาคเรียน
เพื่อวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน โดยการสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
โดยใช้ข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนปลายภาค
2.
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสนทนากลุ่ม
จากการสนทนากลุ่มกับกลุ่มผู้บริหารสถานศึกษา
ครู กศน. ภาคีเครือข่าย และผู้เรียน กศน. ของ กศน.อำเภอแม่วาง จำนวน 24 คน พบว่า
สถานศึกษามีนโยบายในการจัดแผนการเรียนรู้รายบุคคลที่สอดรับกับนโยบายของสำนักงาน
กศน. ที่กำหนดให้มีการปรับปรุงและเพิ่มเติมหลักเกณฑ์การดำเนินงานตามหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช 2551 เกี่ยวกับหลักสูตรรายวิชาเลือกโดยกำหนดไว้ว่า “รายวิชาเลือก ปรับให้มีทั้งวิชาเลือกบังคับและวิชาเลือกเสรี”
ซึ่งแต่ละวิชาจำกัดให้ใช้จัดการเรียนรู้ในระดับใดระดับหนึ่งเท่านั้น
ไม่อนุญาตให้ใช้ทั้ง 3 ระดับ ในด้านการพัฒนาหลักสูตรวิชาเลือกบังคับสำนักงาน
กศน.จะเป็นผู้พัฒนา สำหรับวิชาเลือกเสรีนั้นสถานศึกษาต้องดำเนินการพัฒนาหลักสูตรตามความต้องการของผู้เรียนและสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ระดับ
โดยได้มอบหมายให้ครู กศน.ในสังกัด
เก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้รู้ในพื้นที่เกี่ยวกับเนื้อหาที่จะจัดทำแผนการเรียนรู้รายบุคคลเพื่อให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่
ได้แก่ การปลูกข้าวโพดหวาน การปลูกหอมหัวใหญ่และการทำนา
ซึ่งในส่วนของการปลูกข้าวโพดหวานได้ประสานความร่วมมือกับภาคีเครือข่าย ได้แก่
บริษัท ซันสวีท จำกัด สำนักงานเกษตรอำเภอแม่วาง ภูมิปัญญาด้านการเกษตรในพื้นที่อำเภอแม่วาง
ให้เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดทำแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวานทั้ง 3 ระดับ ได้แก่
ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
โดยร่วมกันพัฒนาหลักสูตรรายวิชาเลือกของแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวานให้มีเนื้อหาสาระสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐานการเรียนรู้ระดับ และบริบทของพื้นที่ รวมถึงและสอดคล้องกับคุณสมบัติของ Smart Farmer
ในการเตรียมความพร้อมของบุคลากร
พบว่า กศน.อำเภอแม่วาง ได้พัฒนาครู กศน.ในสังกัด
โดยให้เข้ารับการอบรมการจัดทำแผนการเรียนรู้รายบุคคลจากสำนักงาน
กศน.จังหวัดเชียงใหม่ และจัดอบรมครู
กศน.ในสังกัดในการจัดทำหลักสูตรแต่ละแผนการเรียนรู้ ได้แก่
แผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน แผนการเรียนรู้การปลูกหอมหัวใหญ่
และแผนการเรียนรู้การทำนา และส่งหลักสูตรให้วิทยากรตรวจคุณภาพของหลักสูตร ก่อนนำเสนอหลักสูตรต่อกลุ่มโซนเพื่อตรวจคุณภาพหลักสูตรโดยผู้เชี่ยวชาญอีกครั้ง
พร้อมทั้งปรับปรุงแก้ไขตามข้อเสนอแนะของผู้เชี่ยวชาญระดับกลุ่มโซน
จากนั้นนำเสนอหลักสูตรเพื่อตรวจคุณภาพหลักสูตรในระดับจังหวัดและขอรหัสหลักสูตร
และเริ่มเปิดรับลงทะเบียนเรียนตั้งแต่ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2560 จำนวน 2 ระดับ
ได้แก่ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย
สำหรับการจัดสรรงบประมาณสนับสนุนสื่อวัสดุ
อุปกรณ์ในการจัดการศึกษา นอกเหนือจากการจัดสรรประจำปีของสำนักงาน กศน. แล้ว บริษัท
ซันสวีท จำกัด ยังให้การสนับสนุนให้ศูนย์เรียนรู้ KC Farm เป็นสถานที่ในการจัดการเรียนการสอนแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน
พร้อมทั้งสนับสนุนวิทยากร วัสดุอุปกรณ์ในการเรียนการสอน ทุนการศึกษา
ตลอดจนงบประมาณอาหารกลางวันสำหรับผู้เรียนทุกระดับที่เข้าไปเรียนรู้ในศูนย์เรียนรู้
KC Farm รวมถึงการสนับสนุนงบประมาณในการพาผู้เรียนไปศึกษาดูงานนอกสถานที่
นอกเหนือจากการสนับสนุนสื่อวัสดุ อุปกรณ์ในการจัดการศึกษาและเรียนรู้แล้ว บริษัท
ซันสวีท จำกัด ยังได้ทำข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) กับ กศน.อำเภอแม่วาง
ในการรับผู้เรียนที่จบหลักสูตรแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน
ระดับมัธยมศึกษาปลาย ให้เข้าทำงานกับบริษัท ซันสวีท จำกัด ด้วย
ในส่วนแผนการเรียนรู้ข้าวโพดหวานทั้ง
3 ระดับ ได้แก่ ระดับประถมศึกษา ประกอบด้วยรายวิชาเลือก 2 รายวิชา ได้แก่ อช13182
การปลูกข้าวโพดหวานเบื้องต้น อช13181 การแปรรูปอาหารจากข้าวโพดหวาน
ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ประกอบด้วยรายวิชาเลือก 3 รายวิชา ได้แก่ อช23386
การปลูกข้าวโพดหวานเพื่อสร้างอาชีพ อช23388 การป้องกันกำจัดศัตรูข้าวดพดหวาน และ
อช23387 การแปรรูปข้าวโพดหวานเพื่อสุขภาพ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ประกอบด้วยรายวิชาเลือก
3 รายวิชา ได้แก่ อช33536 การปลูกข้าวโพดหวานคุณภาพ อช33535 การทำปุ๋ย และ อช33387
ข้าวโพดหวาน Smart
Far Of Sunsweetโดยมีครูกศน.เป็นผู้จัดกระบวนการเรียนรู้โดยมีวิทยากรจากบริษัทซันสวีท
จำกัดการถ่ายทอดเทคโนโลยีการปลูกข้าวโพดหวานทั้งทางทฤษฎีและปฏิบัติ
ณ ศูนย์การเรียนรู้ KC Farm อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่และเรียนรู้จากภูมิปัญญาด้านการเกษตร
และมีเอกสารประกอบการบรรยาย สื่อวิดิทัศน์ประกอบการเรียนรู้
มีการวัดผลและประเมินผลการเรียนระหว่างภาคเรียนและปลายภาคเรียน สัดส่วน 60:40โดยใช้แบบทดสอบแบบปรนัยในการวัดผลและประเมินผลปลายภาคเรียน โดยการวัดผลและประเมินผลระหว่างภาคให้ประเมินจากการปฏิบัติตามใบงาน
20 ประเมินจากแบบฝึกหัด 15 ประเมินจากการทดสอบ 10 และประเมินจากพบกลุ่ม 15
โดยใช้บันทึกการเรียนรู้
ในด้านการจัดการเรียนรู้ตามแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน
นอกเหนือจากการเรียนรู้กับครู กศน.แล้ว กศน.อำเภอแม่วาง ยังจัดให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากวิทยากรภายนอก
สื่อของจริงและแหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกชุมชน ได้แก่ ศูนย์เรียนรู้ KC Farm (คุณมานพ ซ้อนฝั้น ผู้จัดการศูนย์เรียนรู้ KC Farm) โรงงานซันสวีท
มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ศูนย์การเรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตรอำเภอแม่วาง
(คุณรังสรรค์ กันธิยะ ภูมิปัญญาด้านเกษตรกรรม) และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้เรียนด้วยกัน
โดยการศึกษาดูงานการปลูกข้าวโพดหวานของผู้เรียนที่นำความรู้ไปใช้ในการปลูกข้าวโพดหวาน
แต่อย่างไรก็ตาม
ในช่วงแรกของการดำเนินการจัดการเรียนการสอนแผนการเรียนรู้การปลูกข้าวโพดหวาน
ยังมีปัญหาในเรื่องสื่อแบบเรียนประกอบการเรียนการสอนในรายวิชาที่เปิดให้ลงทะเบียนเรียน
เนื่องจากมีระยะเวลาจำกัด จึงไม่สามารถจัดทำแบบเรียนได้ทันกับการเปิดเรียน
กอปรกับบุคลากรของ กศน.อำเภอเภอแม่วาง
ยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดทำหลักสือแบบเรียน
ซึ่งผู้บริหารสถานศึกษาได้เล็งเห็นความจำเป็นในเรื่องดังกล่าว ในปีงบประมาณ 2560
กศน.อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่
ได้จัดโครงการพัฒนาบุคลากรด้านการจัดทำหนังสือเรียน โดยขอความอนุเคราะห์ให้สถาบัน
กศน.ภาคเหนือ
สนับสนุนวิทยากรในการอบรมให้ความรู้เรื่องการจัดหนังสือเรียนรายวิชาเลือก
รายวิชาข้าวโพดหวาน แต่อย่างไรก็ตามยังไม่สามารถจัดทำหนังสือเรียนได้ครบทุกรายวิชา
เนื่องจากมีระยะเวลาจำกัด
ในด้านการนิเทศ
ติดตาม และประเมินผลการดำเนินงาน กศน.อำเภอแม่วาง ได้วางแผนการนิเทศ ติดตาม
และประเมินผลการดำเนินงาน โดยมีคำสั่งมอบหมายงานในการนืเทศติดตามทุกงาน
มีการจัดทำแผนการนิเทศติดตามทุกงาน พร้อมทั้งรายงานผลการนิเทศ
ติดตามต่อที่ประชุมของสถานศึกษา ตลอดจนผู้บริหารติดตามจากการรายงานของครูผู้รับผิดชอบในการนิเทศ
ติดตาม
3.
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสังเกตการจัดกระบวนการเรียนรู้
การวิเคราะห์ข้อมูล
ปรากฏผลดังนี้
จากการสังเกตการจัดกระบวนการเรียนรู้รายวิชาข้าวโพดหวาน Smart Farm
of Sunsweet (อช33387)
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2561 เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2561 ณ ศูนย์เรียนรู้ KC Farm อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ พบว่า
3.1
ด้านผู้สอน
รายวิชาข้าวโพดหวาน Smart Farm
of Sunsweet (อช33387)
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จัดการเรียนรู้โดยวิทยากรของศูนย์เรียนรู้ KC
Farmโดยในภาคทฤษฎีมีการบรรยายให้ความรู้ โดยใช้เอกสารใบความรู้และPowerPoint
เป็นสื่อประกอบการบรรยาย โดยมีและมีครู
กศน.ร่วมจัดกระบวนการเรียนรู้และควบคุมชั้นเรียน หลังการบรรยายทฤษฎี
ผู้สอนให้ผู้เรียนฝึกปฏิบัติในแปลงสาธิต และให้นำเสนอหน้าชั้นเรียน
มีการตั้งประเด็นซักถาม วิทยากรตอบข้อซักถามของผู้เรียน ซึ่งจากการสังเกตพบว่า
วิทยากรเป็นผู้ที่มีความรู้และประสบการณ์ในเรื่องที่สอนเป็นอย่างดี
มีการยกตัวอย่างสถานการณ์ของแต่ละเนื้อหาได้ชัดเจน มีปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับผู้เรียน
สังเกตได้จากผู้เรียนกล้าพูดคุย ซักถาม และนำเสนอรายงานได้
3.2
ด้านวิธีการจัดการเรียนรู้
กิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาข้าวโพดหวาน Smart Farm
of Sunsweet (อช33387)
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายเน้นการให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงในแปลงสาธิต
โดยมีอุปกรณ์เครื่องตรวจวัดความชื้นและเครื่องควบคุมระบบน้ำอัจฉริยะมาให้ผู้เรียนได้เรียนรู้และฝึกปฏิบัติการใช้เครื่องในแปลงสาธิต
ทำให้ผู้เรียนให้ความสนใจต่อการจัดกิจกรรมและให้ความร่วมมือในการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนความรู้กับเพื่อน
สังเกตได้จากความกระตือรือร้นในการฝึกการใช้เครื่อง
การพูดคุยซักถามวิทยากรและเพื่อนในกลุ่ม การจดบันทึกผลการปฏิบัติ
3.3
ด้านสื่อและแหล่งเรียนรู้
การใช้ศูนย์เรียนรู้
KC
Farm เป็นสถานที่จัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาข้าวโพดหวาน
Smart Farm of Sunsweet
(อช33387) ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายรวมถึงการให้วิทยากรประจำศูนย์เรียนรู้ฯ
เป็นผู้ให้ความรู้
ทำให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากการปฏิบัติจริงจากวิทยากรที่มีความรู้และประสบการณ์
ตลอดจนแปลงสาธิตที่มีสภาพของดินที่มีลักษณะใกล้เคียงกับสภาพบริบทของชุมชน
ที่จะทำให้ผู้เรียนได้เข้าใจในเนื้อหาหลักสูตรที่สอดคล้องสัมพันธ์กับสภาพพื้นที่การทำการเกษตรของตนเอง
ซึ่งจะทำให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปปรับใช้กับการทำการเกษตรกรรมได้ง่ายขึ้น
ซึ่งสังเกตได้จากการตั้งคำถามจากสถานการณ์จริงในการทำการเกษตรที่ประสบปัญหาในเรื่องที่กำลังเรียนรู้และวิทยากรช่วยตอบข้อคำถามเหล่านั้นจนทำให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจ
3.4
ด้านการวัดผลและประเมินผล
กิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาข้าวโพดหวาน Smart Farm
of Sunsweet (อช33387)
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายมีการวัดผลและประเมินผลจากการปฏิบัติและรายงานผลการฝึกปฏิบัติ
โดยวิทยากรมอบหมายให้ผู้เรียนฝึกปฏิบัติตามใบงานและให้คะแนนจากการสังเกตจากการปฏิบัติจริงตามใบงาน
พร้อมทั้งมอบหมายให้ผู้เรียนไปเขียนรายงานผลการเรียนรู้
4.
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์
จากการติดตามผลการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ของกลุ่มตัวอย่างในพื้นที่
3แห่ง จำนวน 9 คน ได้แก่ 1) บ้านไร่หลวง ตำบลทุ่งรวงทอง อำเภอแม่วาง
จังหวัดเชียงใหม่ มีกลุ่มตัวอย่างผู้ให้ข้อมูลจำนวน 4 คน 2) บ้านอัมพาราม ตำบลบ้านกาด
อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ มีกลุ่มตัวอย่างผู้ให้ข้อมูลจำนวน 1 คนและ3) บ้านป่ากล้วย
ตำบลแม่วิน อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ มีกลุ่มตัวอย่างผู้ให้ข้อมูลจำนวน 4 คนพบว่า
กลุ่มผู้เรียนที่อาศัยอยู่ตำบลทุ่งรวงทอง
อำเภอแม่วาง จำนวน 4 คน ได้แก่ 1)นายกำจัด คำสุภา อายุ 58 ปี มีอาชีพทำสวนลำไย
มีพื้นที่ปลูกลำไยประมาณ 3 ไร่ และปลูกมะม่วงอีก จำนวน 100 ต้น มีรายได้จากการขายผลผลิตเฉลี่ยปีละ50,000 บาท
2) นายสุชาติ หล้าอี่ อายุ 59 ปี มีอาชีพทำสวนลำไย มีพื้นที่ปลูกประมาณ 11 ไร่
มีรายได้จากการขายผลผลิตเฉลี่ยปีละ100,000 บาท 3) นายบรรยง จันทร์ประทุม อายุ 51
ปี มีอาชีพทำสวน ปลูกลำไยและกล้วย มีพื้นที่ปลูก ประมาณ 3 ไร่
มีรายได้จากการขายผลผลิตเฉลี่ยปีละ 100,000 บาท และ 4) นายอำพร กันทารักษ์ อายุ 61
ปี มีอาชีพทำสวนลำไย มีพื้นที่ปลูกประมาณ 6 ไร่ มีรายได้จากการขายผลผลิตปีละ100,000บาท
จากการสัมภาษณ์ผู้เรียนทั้ง 4 คน พบว่าผู้เรียนกลุ่มนี้ ทำสวนโดยใช้ปุ๋ยเคมี
ยาฆ่าแมลงและยาฆ่าแมลง ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูง
เมื่อได้เรียนรู้ในการทำเกษตรกรรมจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และจากกศน.อำเภอแม่วางในเรื่องเกษตรกรรมสู่ Smart Farmer และจากการปฏิบัติจริง
มักมีการพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการทำสวนอย่างสม่ำเสมอ
และความรู้ที่ได้นำมาปรับใช้และเกิดประโยชน์มาก คือ การทำปุ๋ยหมัก
ในการทำปุ๋ยหมักนี้มี 2 สูตร คือ 1) สูตรที่ 1 ประกอบด้วย ใบลำไย มูลสัตว์และ ภด.1
และ 2) สูตรที่ 2 ประกอบด้วย ใบลำไย มูลสัตว์ และกากน้ำตาล
ปุ๋ยหมักทั้งสองสูตรนี้เมื่อทดลองใช้แล้วลำไยมีขนาดโต
ผิวหนาขึ้นกว่าเดิมและมีใบมากขึ้น และยังช่วยให้ดินที่เคยมีสภาพแข็ง กระด้าง
มีความร่วนซุยมากขึ้น รวมถึงช่วยลดค่าใช้จ่ายในการซื้อปุ๋ยเคมี
นอกจากนี้ยังได้นำความรู้ เรื่อง เชื้อราที่ใช้พ่นลำไย โดยพ่นก่อนการเก็บเกี่ยว
ประมาณ 15 วัน จะช่วยให้ลำไยมีสีสวยงามและเปลือกหนา
ส่วนผู้เรียนรายที่
5 นางวาริน บุญมานันท์ อาศัยอยู่ตำบลบ้านกาด อำเภอแม่วาง มีอาชีพเกษตรกรรม
มีพื้นที่ปลูกประมาณ 6 ไร่ ปลูกพืชผักหลายชนิดหมุนเวียนไปตามฤดูกาล ได้แก่
ปลูกข้าว หอมหัวใหญ่ ข้าวโพดหวาน และหญ้าสำหรับเลี้ยงสัตว์
สำหรับการปลูกข้าวโพดหวาน ปลูกในพื้นที่ 3 ไร่ โดยเข้าร่วมเรียนรู้กับ
กศน.อำเภอแม่วางร่วมกับบริษัท ซันสวีท จำกัด ซึ่งจากการทดลองครั้งนี้
ได้กำไรประมาณ สองหมื่นกว่าบาท มีความพึงพอใจมากและวางแผนปลูกในรอบต่อไป ทั้งนี้ ได้แนะนำญาติ
อีก 2 รายเข้าร่วมโครงการนี้ด้วย
ส่วนความรู้ที่ได้รับจาการเรียนการปลูกข้าวโพดหวานและนำไปใช้ประโยชน์ คือ
การใช้ปุ๋ยหมัก ที่ใช้ใบลำไยและมูลวัว หมักแบบไม่กลับกอง
เมื่อนำไปใช้ในการปลูกข้าว พบว่า ข้าวแตกกอมากขึ้น พุ่มใหญ่ รวงข้าวใหญ่
เมล็ดข้าวสมบูรณ์ จึงได้ผลผลิตเพิ่มขึ้น จากเดิม 3,000 กิโลกรัม/3 ไร่ เป็น 5,000
กิโลกรัม/3 ไร่
ในส่วนผู้เรียนอีกกลุ่มคือกลุ่มผู้เรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่อาศัยตำบลแม่วิน
อำเภอแม่วาง จำนวน 4 คน ได้แก่ 1) นายประเสริฐ ทวีกิจสถาพร อายุ 33 ปี
มีอาชีพปลูกเสาวรส หัวไชเท้า มีพื้นที่ปลูกประมาณ 2 ไร่ 2) นายประยูร สุวรรณสันติไชย อายุ 20 ปี
อาชีพปลูกเสาวรส กาแฟ มะม่วง และข้าว มีพื้นที่ปลูกประมาณ 8 ไร่ 3) นายนวพล
ไพสณหรรษา อายุ 18 ปี อาชีพปลูกเสาวรส ดอกไม้ ข้าว และหัวไชเท้า
มีพื้นที่ปลูกประมาณ 2 ไร่ และ4) นายอินทนนท์ ดุโจดต๊ะ อายุ 18 ปี
อาชีพปลูกดอกเยบีร่า และหัวไชเท้า มีพื้นที่ปลูกประมาณ 3 ไร่
จากการสัมภาษณ์ผู้เรียนทั้ง 4 คน
พบว่าผู้เรียนกลุ่มนี้ใช้ความรู้เรื่องปุ๋ยหมักมาใช้ แต่ยังอยู่ในระหว่างดำเนินการยังไม่ปรากฏผลการใช้
นอกจากนี้ยังมีผู้เรียนการศึกษาต่อเนื่องซึ่งเป็นญาติของนางวาริน
บุญมานันท์ คือนายอำพล บุญมานันท์ อายุ 59 ปี อาศัยอยู่ตำบลบ้านกาด อำเภอแม่วาง
ได้รับการแนะนำให้เข้าเรียนรู้หลักสูตรระยะสั้นด้านเกษตรกรรมสู่ Smart Farmer
และนำมาปลูกพืชผักต่าง ๆ โดยได้นำความรู้ต่าง ๆ มาประยุกต์ใช้
ได้แก่ ปุ๋ยหมักไม่กลับกอง ระบบน้ำแบบเปิด ปิดอัตโนมัติ
การใช้เชื้อราในการควบคุมคุณภาพ จากการการสังเกตพบว่า ผักกาด ผักชี มีลำต้น ใบ อวบ
สะอาด สีเขียวใส
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น